کولیک در اسب ( بخش اول )
کولیک،علل ایجاد و نحوه درمان آن :
اسبداران معتقدند از زمانی که اسب بوده و هست ، کولیک هم بوده و خواهد بود . میزان
از کولیک ، از هر بیماری بیشترمیباشد .این سئوال پیش می آید که کولیک چیست و چگونه و چرا ایجاد میشود ؟
خطر کولیک ناشی از عدم رسیدگی درست به اسبها است که امکان بروز انباشتگی ، پیچ خوردگی روده های اسب ، زخم معده ،پارگی معده و انسداد روده را ایجاد میکند و موجب بروز کولیک میشود . معمولا کولیک بصورت آنی و ناگهانی پیش میاید و مهم است که علت این بیماری هرچه سریعتر مشخص شود تا بتوان از پیشرفت آن جلوگیری کرد و آن را مهار نمود .
با توجه به موارد فوق تعریف کولیک همان درد شکم میباشد که از اسپاسم کولون روده اسب صورت میگیرد .اختلالاتی که در اسب موجب کولیک میشوند عبارتند از :
- کولیک یا دل درد عادی 83 %
- کولیک ناشی از انباشتگی 7 %
- کولیک گازی یا اسپاسمی 4%
- کولیک ناشی از پارگی معده 2%
- آماس روده 1%
- انسداد اختناقی 3%
نشانه های کولیک در اسب مبتلا :
- غلت زدن
- پا کوبیدن مداوم
- دراز کشیدن بیش از حد معمول
- برگرداندن سر به سمت پهلو
- تاب دادن مکرر لب بالا
- پشت کردن به گوشه جایگاه همراه با بروز ناراحتی
- لگد زدن به شکم
- ایستادن با بدنی کشیده
- نشان دادن مکرر حالت دفع ادرار
- عدم دفع مدفوع به مدت بیش از 24 ساعت
- بی اشتهائی
- رفتار غیر عادی و افسردگی
- تعرق
- اسهال
بالاترین میزان مرگ و میر اسبها ناشی از انسداد اختناقی روده میباشد.برخی عوامل از جمله نژاد در اسب ممکن است تعداد دفعات ابتلا به کولیک را بیشتر کند مثل نژادهای استاندارد برد ، تنسی واکینگ ، امریکن سدلبرد و وارم بلاد .
خطر انسداد کولون در پونی ها و انباشتگی در اسبهای جنوب شرقی ایالات متحده آمریکا بیشتر است .
بیشترین عواملی که باعث کولیک میشوند عبارتند از:
– چسبندگی های درون حفره شکم در اسبانی که جراحی حفره شکم داشته اند .
– انباشتگی کولون بزرگ که بطور ناگهانی بروز میکند در اسبانی که به مدت زیادی در اصطبل به سر میبرند ، و میزان فعالیت ورزشی آنها کاهش میابد و یا همزمان تحت درمان داروئی بوده اند.
– انباشتگی هایی با کاهش نوشیدن آب و خوردن خوراکهای خشبی کم کیفیت و گاها نا مناسب بودن وضعیت دندانها در اسب .
– انباشتگی های سکوم و زخم معده با تجویز زیاد ” فنیل بوتازون ” در ارتباط میباشد .
خطر ابتلا به کولیک در اسبهای اصیل (عرب) بالاتر از سایر نژادهاست . خطر کولیک در اسبهای 2 تا 10 سال بیشتر از کره اسبها (از شیر گرفته تا یکساله) و یا اسبهای 10 سال به بالاست .
خطر ابتلا به کولیک با وقایعی همانند : آبستنی ، دوره شیرواری ، تغییر جیره ، تغییر در نوع فعالیت های بدنی ، حمل و نقل ، تب و واکسیناسیون در ارتباط میباشد
اسبهایی که نسبت غلات به علوفه شان بیشتر است یا روزانه 5/2 کیلوگرم یا بیشتر غذا میخورند ، در معرض خطر بالاتری از ابتلا به کولیک هستند .
اسبهایی که خوراک پلیت و مخلوط دانه غلات آسیاب شده با ملاس میخورند در مقایسه با اسبهایی که کنسانتره درجیره آنها مصرف نشده باید بیشتر مورد توجه قرار گیرند .
کولیک را میتوان بر اساس عامل آن در یکی از موارد زیر جای داد :
جیره غذایی ، استعداد مبتلا شدن به کولیک (نژاد) ، تغییر در حرکات دستگاه گوارش ، عفونت ، انگلها ، زخم ها .
بیماری هایی که در اسبها منجر به کولیک میشوند به قرار زیر میباشند :
- انباشتگی به علت خوراک خشبی کم کیفیت
- نفخ به علت تخمیر بیش از حد
- توده مانع در مسیر گوارش به علت وجود جسم خارجی
- ایست حرکات به علت نا متعادل بودن الکترولیتهای خون
- افزایش قدرت انقباضی به علت واکنش سمپاتو میتیک
- پیچ خوردگی کولون بزرگ به علت حرکات ناهنجار
- جابجایی و انسداد اختناقی و فتق به علت زمینه کالبد شناختی و نژادی
- کولیک به علت سالمونلا
- آبسه به علت اسروپتوکوکوس اکوئی
- زخم معده و روده به علت داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی
- آماس کولون پشتی یا Dorsal colitis است.
اخبار سوارکاری مادیون مرجع اخبار سوارکاری اخبار سوارکاری مادیون مرجع اخبار سوارکاری
یک نظر
تعقيب: تعیین دمای بدن ،نبض و تنفس اسب - مادیون نیوز مرجع اخبار سوارکاری